Banken terughoudend met hypotheekverstrekking

De hypotheekproductie ligt stil en banken sluiten bijna geen nieuwe hypotheken meer af. De groei van hun hypothekenportefeuilles is nagenoeg tot stilstand gekomen. Natuurlijk speelt de slechte woningmarkt een rol, maar het is vooral de terughoudendheid van banken om hypotheken te verstrekken, waardoor het aantal nieuwe hypotheken tot een minimum is gedaald.

Ik erger me al een tijdje aan het verhaal dat de banken vertellen over hun situatie. Dat verhaal is niet eerlijk. Door maatregelen van de overheid hebben banken geen of minder geld om hypotheken te verstrekken. Zij kregen te maken met nieuwe en strengere kapitaaleisen. Maar waarom doen ze ondertussen tegen de klanten die een lening willen, alsof er niets aan de hand is. Ook naar de buitenwereld ontkennen sommige banken doodleuk dat ze geen of minder hypotheken en kredieten verstrekken. “Nee hoor, wij verstrekken gewoon hypotheken” of “Wij helpen graag ondernemers met hun financieringsvraagstuk”.

Ik zie al geruime tijd dat banken er in de praktijk alles aan doen om maar vooral géén hypotheek te hoeven verstrekken. Zo kwam nu al weer een jaar geleden de accountmanager van de Abn Amro bij me met het indringende verzoek: “Beste Rob, wil je voorlopig géén hypotheken meer bij ons aanvragen want we hebben geen geld meer”. Hij vond het ook een vreemd verzoek. Diezelfde bank wees een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie af nadat de eerste al akkoord was. Het onderpand was in orde, het inkomen ook, de taxatie – alles was perfect in orde. Alleen had de aanvrager wel eens rood gestaan op zijn gewone betaalrekening bij dezelfde bank.

BNP Paribas stopt niet alleen in Nederland maar zelfs wereldwijd met het verstrekken van hypothecair krediet. Zonder duidelijke reden. Bestaande klanten mogen zich terecht zorgen maken over de nieuwe rente na afloop van hun rentevasteperiode. De bank zal de vervolgrente zo absurd hoog maken, dat iedereen graag de hypotheek aflost en naar een andere geldverstrekker gaat. Dat is ook het doel. Dan krijgen de banken hun uitgeleende geld terug en dat versterkt hun kapitaalpositie.

En zo kan ik nog wel even doorgaan.

De jarenlange, veilige normen voor de Nationale Hypotheek Garantie worden opeens compleet genegeerd. Er is geen bank die de inkomensnormen volgt. Klanten worden afgewezen. Als ik als bemiddelaar een hypotheek afsluit voor een klant, krijg ik steeds vaker van de bank de vraag hoe deze klant aan spaargeld komt. Een klant moest schriftelijk verklaren dat ze het echt zelf gespaard heeft. Een hypotheekaanvraag met een kleine correctie op een werkgeversverklaring (vanwege een verkeerde letter bij de postcode) wordt gezien als een fraude. Een ‘achterstandscodering’, hoe klein ook, leidt tegenwoordig onherroepelijk tot een afwijzing van de hypotheekaanvraag. Er is geen enkele uitzondering meer mogelijk. Het is bijna onmogelijk een hypotheek te regelen voor een woning op grond in erfpacht.

Conclusie: banken verstrekken, onder het mom van zorgvuldigheid en klantgericht handelen, het liefst zo min mogelijk hypotheken. Zo brengen zij hun balans op orde. Zij gebruiken daarbij onjuiste en bedenkelijke argumentaties.

Banken lopen door hun schimmige argumenten het risico dat het vertrouwen van het publiek nog meer wordt geschaad. Pas als banken hier open en eerlijk worden over de echte reden van hun afwijzing, kunnen ze dat het vertrouwen langzaam herstellen. Misschien kunnen dan de zware kapitaalseisen worden teruggeschroefd. Tot dat moment zullen de mensen die een huis willen kopen er last van blijven ondervinden.

Gepubliceerd op 23 januari 2012 Dagblad Trouw