Bank mag financieel advies verplicht stellen

Financieel advies is niet kosteloos

Onze klanten zijn het soms niet eens als wij voor het financiële advies een rekening sturen. Zij vinden dat het bij onze zorgplicht hoort en dat we dit maar gratis moeten doen. We krijgen de laatste tijd veel vragen over bestaande levensverzekeringen. Afkopen of niet? Aflossen op de hypotheek of niet? Fiscale consequenties wel of niet? Allemaal zaken die voor iedereen weer anders zijn. We horen ook vaak het argument dat wij ieder jaar betaalt worden door de verzekeringsmaatschappij. Die betaling heeft betrekking op het afsluiten van de verzekering en heeft geen betrekking op wijzigingen en de consequenties die deze wijzigingen veroorzaken.

Zelfs een ervaren financieel adviseur moet bij een andere onafhankelijke hypotheekadviseur advies inwinnen. Het Klachten Instituut Financiële Dienstverlening (KIFID) deed hier een opmerkelijke uitspraak over:

Volgens de uitspraak van Kifid van 26 mei 2017 mag een financieel dienstverlener financieel advies verplicht stellen als het gaat om een complexe product in de zin van de Wet op het financieel toezicht.

De bank stelt volgens Kifid geen onredelijke voorwaarde door financieel advies in dit soort situaties verplicht te stellen

Het gaat om een klant die sinds maart 2000 een hypotheek heeft met daaraan gekoppeld een beleggingsverzekering. In 2016 wil de klant de beleggingsverzekering verkopen en de opbrengst gebruiken om een deel van zijn hypotheek af te lossen. Aangezien de klant zelf een gecertificeerd hypotheekadviseur is en beschikt over alle diploma’s, wil hij deze wijziging doorvoeren zonder tussenkomst van een adviseur.

Verplicht advies
De bank gaat hier niet in mee en verwijst de klant naar een tussenpersoon. Haar argument is dat een hypotheek met een beleggingsverzekering een complex product is. En het verkopen van de beleggingsverzekering om vervolgens de hypotheek deels af te lossen zien zij als een impactvolle wijziging met mogelijk fiscale gevolgen voor de klant.

Daarom verwijst de bank de klant naar een onafhankelijk tussenpersoon om de wijziging door te voeren. De bijkomende advieskosten voor de klant zijn € 500. (Helder Hypotheek rekent voor klanten met een basis serviceabonnement van € 9,50 geen extra kosten en anders tegen het uurtarief van € 125,- excl. BTW)

Klacht
De klant heeft hierop een klacht ingediend bij Kifid. Hij wil van de bank een vergoeding van de gemaakte advieskosten. De belangrijkste reden is dat hij het onredelijk vindt dat hij door de betreffende bank in het verleden als hypotheekadviseur is aangesteld en alle klanten van de bank mag adviseren over hypotheken, maar dat hij voor zijn eigen hypotheek naar een tussenpersoon moet.

Uitspraak
De Geschillencommissie heeft de klacht in behandeling genomen en de bank in het gelijk gesteld. De Geschillencommissie gaat mee in de redenatie van de bank dat het vanuit de zorgplicht belangrijk is dat klanten bij wijzigingen in complexe producten een gedegen advies krijgen.

Daarnaast gaat het niet om een wijziging die inherent is aan het afsluiten van de hypothecaire geldlening, want dan had de klant geen advies hoeven inwinnen. Denk bijvoorbeeld aan het kiezen van een andere rentevastperiode bij renteherziening.

Ten aanzien van de eigen deskundigheid van de klant oordeelt Kifid dat de bank in haar recht staat door een onafhankelijk advies verplicht te stellen van iemand die meer afstand van de zaak heeft.

Gevolgen van de uitspraak
Met de uitspraak van de Geschillencommissie is een duidelijk statement gemaakt voor toekomstige situaties. Wijzigingen in complexe financiële producten met mogelijke impactvolle gevolgen voor de financiële situatie, zijn dermate adviesgevoelig dat een financieel advies verplicht mag worden gesteld.

Een mogelijke eigen deskundigheid van de klant staat daar los van, omdat enige afstand van de zaak belangrijk is.